Chính Sách Đối Ngoại Của Trung Quốc

*

đều chủ trương công tác lớn
Đưa quyết nghị của Đảng vào cuộc sống
Tổng kết thực tiễn và kinh nghiệm
bình luận - Phê phán

Nghiên cứu lịch sử dân tộc đối ngoại của Mỹ, Nga, trung quốc cho thấy, công tác xây dựng sức mạnh đối nước ngoài được các nước quan tiền tâm, tiến hành với nhiều nội dung, hình thức, quy mô không giống nhau, nhưng đều gắn với hoạt động quân sự, chiến tranh, nhằm mục đích đạt được phương châm chính trị, kinh tế và từng bước triển khai xong theo tiến trình cách tân và phát triển mỗi quốc gia.

Bạn đang xem: Chính sách đối ngoại của trung quốc

Đối ngoại của Mỹ

Với vị cầm nước lớn, tứ tưởng bá chủ, lãnh đạo chũm giới, Mỹ triển khai chiến lược an ninh, quân sự, khiếp tế,... Mang ý nghĩa toàn cầu, quan liêu hệ với rất nhiều nước, nên đặc biệt suy nghĩ đối ngoại cùng tiềm lực đối ngoại. Mỹ đến rằng: “Sức mạnh mẽ của một quốc gia - dân tộc tuyệt nhiên không chỉ cốt làm việc lực lượng vũ trang, hơn nữa cốt ở những nguồn lực gớm tế, kỹ thuật; sinh hoạt tài khéo léo, chú ý xa thấy trước và ở tính quyết chổ chính giữa của chế độ ngoại giao”1. Thực tiễn chuyển động đối ngoại của Mỹ đa phần đều đính thêm với hoạt động quân sự, chiến tranh, nhằm đạt kim chỉ nam chính trị, gớm tế. Mỹ quan liêu niệm, Chiến tranh nhân loại thứ nhì là trường phù hợp của “ngoại giao bằng các phương nhân thể khác” và mang đến rằng: “Chiến tranh không chỉ đơn giản dễ dàng là để tiến công bại quân địch mà để tạo nên nền tảng địa bao gồm trị cho biệt lập tự trái đất sau chiến tranh do họ chế tạo và lãnh đạo”2.

Để phục vụ hoạt động đối ngoại, ngoại giao, trước hết, Mỹ tập trung lãnh đạo nghiên cứu, xây dựng, hoạch định, thực thi các chiến lược, kế hoạch ngoại giao bên nước, ngoại giao nhân dân, học thuyết quân sự,... đính thêm với các nhiệm kỳ tổng thống. Điển hình, như: lý thuyết Truman, kế hoạch Marshall nhằm thực hiện kế hoạch “ngăn chặn” Liên Xô và các nước Đông Âu thời kỳ cuộc chiến tranh Lạnh; đạo giáo Eisenhower nhằm tăng tốc vai trò của Washington sinh sống Trung Đông và những học thuyết domino, Kennedy,… nhằm mục đích đánh đổ những “quân bài Cộng sản chủ nghĩa”, đẩy nhanh kế hoạch “ngăn chặn”, v.v. Cùng với đó, Mỹ tiến hành nhiều thiết yếu sách, cách làm ngoại giao, trong những số đó có nước ngoài giao “đô la”, nước ngoài giao “pháo hạm”, nhằm ràng buộc, kiểm soát và điều chỉnh quan hệ, răn đe đối thủ bằng sức khỏe kinh tế, quân sự; linh hoạt điều chỉnh các chiến lược, chế độ đối ngoại. Vào thời cuộc chiến tranh Lạnh, nước này gửi từ chiến lược “ngăn chặn” lịch sự “vượt trên ngăn chặn” nhằm mục tiêu xây dựng “trật tự trái đất mới” - riêng biệt tự solo cực vị Mỹ lãnh đạo; tăng cường “diễn trở nên hòa bình” chống phá những nước xóm hội công ty nghĩa, chia sẻ trách nhiệm cùng với đồng minh, ngăn chặn địch thủ tiềm tàng đe dọa vị trí bá chủ của Mỹ.

Để hiện thực hóa kim chỉ nam đối nước ngoài đề ra, Mỹ tập trung xây dựng, cách tân và phát triển cơ quan đối ngoại nhằm mục đích tổng kết, so với thông tin, tình hình quốc tế, tham mưu cho chính phủ về cơ chế đối ngoại; quan tiền hệ, thiết lập làm chủ hoạt động những đại sứ quán, lãnh sự tiệm ở nước ngoài, liên hệ với ban ngành ngoại giao những nước; thực hiện chương trình đào tạo và giảng dạy quân sự ngoại quốc, v.v. Với đó, Mỹ chú ý đào tạo, bồi dưỡng, gây ra lực lượng làm công tác làm việc đối ngoại, tập hợp, sử dụng những nhà ngoại giao giỏi, linh hoạt, nhan sắc bén, như: George Marshall, Wiliam L. Clayton, George F. Kennan,... Vào quá trình tham mưu, chỉ đạo, tiến hành mục tiêu, trọng trách chiến lược đối nước ngoài quốc gia. Cơ quan đối ngoại và các nhà nước ngoài giao là lực lượng đắc lực, nòng cột tham mưu cho các thế hệ Tổng thống Mỹ xây dựng, hoạch định và triển khai các cơ chế đối ngoại. Không tính ra, Mỹ đặc biệt quan tâm bảo đảm tài chính, vật chất phục vụ vận động đối ngoại trải qua viện trợ tởm tế, vũ khí, trang bị, phương tiện quân sự,... Cho những nước đồng minh, tạo sức mạnh “mềm” răn đe, khống chế, tiêu diệt đối phương, khẳng định vai trò lãnh đạo chũm giới.

Đối ngoại của Nga

Trong lịch sử hào hùng chiến tranh, xây dựng, phát triển, Nga rất là coi trọng đối ngoại cùng tiềm lực đối ngoại. Cơ quan ngoại giao của Nga được thành lập rất sớm, “năm 1718, nhà vua Piotr 1 đặt ra các hội đồng phụ trách, mỗi hội đồng phụ trách một ngành làm chủ nhà nước độc nhất định, như Hội đồng ngoại giao, Hội đồng quân sự,…”3. Thời kỳ này, Nga triệu tập xây dựng các chế độ đối nước ngoài quân sự, cách tân và phát triển pháo binh, công binh, công nghiệp đóng tàu,… ký liên minh quân sự với Đan Mạch, tía Lan, vạc động cuộc chiến tranh với Thụy Điển, Thổ Nhĩ Kỳ giành thắng lợi. Đồng thời, chú trọng thi công lực lượng đối ngoại, lập đại sứ quán ở các nước, tiến hành các hoạt động ngoại giao, quân sự, cuộc chiến tranh để khai thông con phố ra hải dương Ban tích và biển cả Đen qua một phần lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 1723, Nga đã dành được mục tiêu vươn ra Địa Trung Hải qua biển lớn Hắc Hải, mở rộng nhiều vùng lãnh thổ xuống phía Nam, trở thành nước phong loài kiến hùng mạnh dạn - thành trì của các chính thể quân công ty châu Âu.

Đầu nạm kỷ XIX, Nga liên tiếp xây dựng, phân phát triển, không ngừng mở rộng cơ quan lại đối ngoại cùng lực lượng đối ngoại; đẩy mạnh thành lập các liên minh chủ sự, như: Liên minh cha Hoàng (Nga, Áo, Phổ), liên hợp tứ cường (Nga, Anh, Áo, Phổ). Đặc biệt, Nga Hoàng trực tiếp soạn thảo, sẵn sàng nội dung Hiệp ước ra đời Liên minh Thần thánh (gồm hầu hết các hoàng đế châu Âu) tạo sức mạnh, vị núm trong quan hệ quốc tế. Sau biện pháp mạng tháng Mười (1917), V.I. Lênin chỉ rõ: “Chính sách đối ngoại là sự tiếp tục của chính sách đối nội, dẫu vậy bằng phương thức khác. Nước ngoài giao là tấm gương phản chiếu sự thịnh, suy, yếu, mạnh mẽ của mỗi quốc gia, trong quan hệ tương tác của những lợi ích, trí với lực giữa những nước”4. Bởi vậy, Ông chú ý hoạch định các cơ chế quan hệ, đoàn kết thế giới cộng sản; tăng mạnh giao lưu văn hóa với những nước; đầu tư chi tiêu nhân lực, vật dụng lực cho vận động đối ngoại.

Thời kỳ chiến tranh Lạnh, Liên Xô5 chú ý hoạch định với linh hoạt điều chỉnh cơ chế đối ngoại từ hòa hợp với Mỹ, Anh phòng phát xít Đức (1946 - 1948), gửi sang phòng thủ chống lại kế hoạch “ngăn chặn” của Mỹ và các nước phương Tây. Đến những năm 70, đặc biệt là sau cuộc chiến tranh của Mỹ sinh hoạt Việt Nam, chính sách đối ngoại của Liên Xô chuyển theo phía phản công tích cực và lành mạnh hơn trong bài toán đối phó với cơ chế thù địch của những nước phương Tây. Lúc M. Gorbachev lên vậy quyền (Tổng túng thiếu thư), Liên Xô điều chỉnh chế độ đối ngoại sang hòa hoãn, nhân nhượng với Mỹ, các nước phương Tây, thậm chí là là “vô nguyên tắc” cùng với những cách nhìn “ưu tiên lợi ích nhân loại”, “triệt tiêu sự khác biệt về ý thức hệ”, “ngôi nhà bình thường châu Âu”, v.v. Đồng thời, Liên Xô chi tiêu lớn lượng tài chính, đồ vật chất, vũ khí, phương tiện quân sự viện trợ cho các nước liên minh Đông Âu, các nước quả đât thứ 3 theo kiểu “cho không”, nhằm mục đích mở rộng lớn địa bàn hình ảnh hưởng, tạo sức khỏe đối trọng, cân đối chiến lược với Mỹ, đối đầu vị trí tiên phong hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, do chính sách đối nội, đối nước ngoài của Liên Xô trong vượt trình cải cách chưa tương xứng nên dẫn đến tan đổ vỡ (1991). Hiện nay, Nga chú trọng xây cất tiềm lực đối ngoại, triệu tập vào phát hành cơ quan tiền đối ngoại; đào tạo, bồi dưỡng, đẩy mạnh vai trò lực lượng đối ngoại; tiến hành chính sách, chiến lược đối ngoại theo phía độc lập, thực dụng, bức tốc quan hệ với những nước SNG, châu Âu và các nước lớn, theo đuổi mục tiêu trở thành cường quốc cụ giới.

Đối nước ngoài của Trung Quốc

Trong lịch sử vẻ vang ngoại giao, các triều đại phong kiến trung quốc đã từng phải chịu ràng buộc “cống nạp báu vật” sau thời điểm thất bại quân Mông Cổ để ngăn chặn tái chiến tranh và ngược lại, với cơ chế “viễn giao, cận công” chúng ta cũng hay có quân đi “chinh phạt”, quy hàng nước nhỏ, mở mang khu vực và duy trì bang giao ở cố gắng bề bên trên - “thiên triều, thượng quốc”.

Từ lúc Đảng cộng sản trung quốc lãnh đạo dân chúng lật đổ sự ách thống trị của đế quốc, nhà nghĩa phong kiến, đưa biện pháp mạng dân công ty đến thành công (năm 1949), thành lập và hoạt động nước cùng hòa quần chúng. # Trung Hoa, trung quốc đã đặc biệt suy xét đối ngoại và desgin tiềm lực đối ngoại. Họ tập trung nghiên cứu, hoạch định ba chế độ ngoại giao lớn: “quét dọn sạch sẽ nhà cửa rồi new mời khách hàng tới”, “làm lại từ bỏ đầu” với “nhất biên đảo”, nhằm mục đích cắt đứt triệt để những mối quan hệ ngoại giao trong chính sách cũ, thiết lập cấu hình ngoại giao mới nghiêng theo phe buôn bản hội công ty nghĩa, tiên phong là Liên Xô trong toàn cảnh đối lập giữa phương Đông cùng phương Tây. Thời kỳ này, Trung Quốc đầu tư chi tiêu số lượng lớn nhân lực (chuyên gia quân sự), vật dụng lực (vũ khí, trang bị, phương tiện, tài chính) giúp đỡ, viện trợ Triều Tiên trong cuộc chiến tranh Triều Tiên và các nước Đông Dương trong chiến tranh Đông Dương, trong các số ấy có Việt Nam. Đặc biệt từ năm 1978, theo chủ trương cải cách, mở cửa, trung quốc tập trung xây dựng hàng ngũ cán bộ ngoại giao, “tham gia rộng 100 tổ chức quốc tế giữa các chính phủ, cam kết hơn 300 công ước quốc tế, tham dự 24 dịp hành động gia hạn hòa bình của liên hợp quốc cùng với số người lên tới hơn chục nghìn”6. Hiện tại nay, hoạt động đối ngoại của trung hoa phát triển mạnh bạo với chính sách ngoại giao trọn vẹn trên cơ sở tuân thủ 05 chính sách chung sinh sống hòa bình, quan tâm ngoại giao khu vực, quân sự và ngoại giao bởi nhân dân; sản xuất lòng tin, sự hòa hợp, liên quan tiến trình nhân loại đa cực; “kiên trì chế độ ngoại giao hòa bình, độc lập, tự chủ, bảo đảm an toàn hòa bình thế giới và cùng nhau phát triển”7, ủng hộ những nước đã phát triển; kiểm soát và điều chỉnh phương châm tự “giấu mình chờ thời” lịch sự “trỗi dậy hòa bình” nhắm tới xây dựng “thế giới hài hòa”; tôn vinh “độc lập, tự chủ”, thực hiện chính sách “ngoại giao nước lớn”, tăng cường tác động với những nước, trỗi dậy mạnh mẽ, đối đầu vị trí hết sức cường chũm giới.

Xem thêm: Lựa Chọn Một Vì Sao

Nghiên cứu lịch sử dân tộc đối ngoại các nước khủng cho thấy, đa số việc thi công tiềm lực đối ngoại các gắn với vận động quân sự, chiến tranh, nhằm đạt được kim chỉ nam chính trị, khiếp tế,… với từng bước triển khai xong theo tiến trình cách tân và phát triển của từng quốc gia. Mặc dù, tiến hành với nội dung, giải pháp thức, quy mô khác nhau, nhưng các nước đều tập trung hoạch định, điều chỉnh các học thuyết, chủ yếu sách, chiến lược, chiến lược đối ngoại với đối ngoại quân sự chiến lược theo tư tưởng tín đồ đứng đầu; hình thành, cải tiến và phát triển và mỗi bước hoàn thiện khối hệ thống quan điểm, nguyên tắc, cơ chế, thể chế lao lý về đối ngoại; xây dựng, đẩy mạnh vai trò của cơ quan đối ngoại, các nhà ngoại giao, cá thể lãnh tụ; sẵn sàng vật chất, tài chính; viện trợ kinh tế tài chính đồng minh; huy động sức khỏe liên minh quân sự,… tăng tốc sự ảnh hưởng quốc gia so với khu vực, gắng giới, triển khai các kim chỉ nam chiến lược đề ra.

Đây là cơ sở quan trọng để nghiên cứu, phát triển, áp dụng vào thành lập tiềm lực đối nước ngoài của vn trên cả tía kênh đối ngoại tw (đối ngoại đảng, ngoại giao công ty nước, đối ngoại nhân dân) với đối ngoại quốc phòng giao hàng sự nghiệp desgin và bảo đảm Tổ quốc.

Thượng tá, ThS. NGUYỄN ĐỨC PHÚ__________________

1 - Paul Kennedy – Hưng thịnh và suy vong của những cường quốc, Nxb tin tức lý luận, H. 1992, tr. 56.

2 - Thomas J. Mc Cormick – Nước Mỹ nửa ráng kỷ chính sách đối nước ngoài của Hoa Kỳ trong và sau cuộc chiến tranh lạnh, Nxb CTQG, H. 2004, tr. 89.

3 - Hà Mỹ hương thơm – Nước Nga bên trên trường nước ngoài hôm qua, hôm nay và ngày mai, Nxb CTQG, H. 2006, tr. 24.

4 - Nguyễn Đình Bin – Ngoại giao việt nam 1945 - 2000, Nxb CTQG, H. 2005, tr. 28.

5 - Liên Xô (Liên bang Xô viết) lâu dài từ 1917 - 1991.

6 - Trương Than Mẫn – Ngoại giao Trung Quốc, Nxb Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, H. 2012, tr. 10.

7 - Nguyễn Thị Quế – Chính sách đối ngoại của những nước lớn trong tiến trình hiện nay, Nxb CTQG, H. 2015, tr. 96.